ยา เป็นปัจจัยสำคัญอย่างหนึ่งในการรักษาความเจ็บป่วย การบำบัด บรรเทาอาการ และกำจัดสาเหตุของโรค ยามีทั้งคุณและโทษในตัวเอง จึงต้องมีความระมัดระวังในการใช้ยา เพื่อให้ได้รับประโยชน์สูงสุดและให้ได้รับโทษน้อยที่สุดจากการใช้ยา

 ประโยชน์ของการใช้ยา

  1. รักษาโรคให้หายขาด
  2. ควบคุมหรือบรรเทาอาการ
  3. ใช้ยาในการป้องกันโรค

 ประเภทของยา 

ยา จำแนกตามพระราชบัญญัติยา  5  กลุ่ม

  1. ยาสามัญประจำบ้านคือ ยาที่กระทรวงสาธารณสุขคัดเลือกไว้ให้ประชาชนสามารถเลือกใช้ได้เอง  หาซื้อได้โดยทั่วไป จะสังเกตได้ว่าจะต้องมีคำว่า “ยาสามัญประจำบ้าน” กำกับไว้บนฉลาก เช่น พาราเซตามอล ยาแก้ไอ เป็นต้น
  2. ยาอันตรายคือ ยาแผนปัจจุบันที่มีอันตรายสูงกว่ายาสามัญประจำบ้าน การใช้ยาประเภทนี้ต้องผ่านการดูแลจากเจ้าหน้าที่สาธารณสุข เช่น แพทย์ เภสัชกร ยากลุ่มนี้จะมีคำว่า“ยาอันตราย” ระบุไว้บนฉลากข้างขวดหรือภาชนะที่บรรจุยา
  3. ยาแผนปัจจุบันบรรจุเสร็จที่มิใช่ยาอันตรายคือ ยาแผนปัจจุบันที่ผลิตขึ้นในรูปแบบต่างๆ ทางเภสัชกรรม มีบรรจุหีบห่อปิดไว้ มีฉลากครบถ้วนและเป็นยาที่กระทรวงสาธารณสุขไม่ได้จัดให้เป็นยาสามัญประจำบ้าน ยาควบคุมพิเศษ ยาที่ออกฤทธิ์ต่อจิตประสาทหรือยาเสพติด เนื่องจากเห็นว่าเป็นยาที่ค่อนข้างมีความปลอดภัย เช่น ยาแก้ไข้หวัดสูตรผสม และยาที่ใช้ภายนอกที่โฆษณาอย่างแพร่หลาย
  4. ยาสมุนไพรคือ ยาที่ได้จากพืช หรือสัตว์ หรือแร่ธาตุที่ไม่ได้นำไปปรุงแต่งใดๆ เช่น ว่านหางจระเข้ ใบมะขามแขก ตับปลา  ดีเกลือ เป็นต้น
  5. ยาแผนโบราณคือ ยาที่ใช้กันมานานในอดีตเป็นส่วนใหญ่และปัจจุบันยังคงมีใช้อยู่บ้าง ในปัจจุบันยาที่ใช้รักษาโรคแผนโบราณจะต้องขึ้นทะเบียนเป็นตำรับยาแผนโบราณอย่างถูกต้อง เช่น ยาเขียวหอม ยาธาตุบรรจบ เป็นต้น

 ประเภทของยา 

จำแนกตามวิธีการใช้ได้ดังนี้

ยาที่ใช้สำหรับภายใน

คือ ยาที่ใช้เพื่อหวังผลในทางรักษาทั้งตัว ได้แก่ ยารับประทานและยาฉีด

ยาที่ใช้สำหรับภายนอก

คือ ยาที่ใช้เพื่อหวังผลการรักษาเฉพาะที่ ได้แก่ ยาทา ยาหยอด ยาดม ยาชำระล้างบาดแผล ฯลฯ

รูปแบบของยา

  1. ยาเม็ด (Talet)
  2. ยาแคปซูล (Capsule)
  3. ยาผง (Powder)
  4. ยาน้ำใส (solution)
  5. ยาน้ำเชื่อม (syrup)
  6. ยาอิลิกเซอร์ (Elixir)
  7. ยาน้ำแขวนตะกอน (Suspension)
  8. โลชั่น (Lotion)
  9. ครีม (cream)
  10. ยาขี้ผึ้ง (ointment)
  11. เจล (Gel)
  12. ยาเหน็บ (suppository)

ที่มา…http://healthydee.moph.go.th/view_article.php?id=615

กระทรวงสาธารณสุข

Leave A Reply